The Mudcat Café TM
Thread #155986   Message #4129815
Posted By: Felipa
23-Dec-21 - 07:54 PM
Thread Name: Origins:Translating Old English: Cherry Tree Carol
Subject: Lyr add: Muire agus Naomh Jósap Ioseph Iosaef Seos
https://www.rte.ie/news/nuacht/2018/1214/1017163-an-nollaig-agus-an-chaisc-le-cheile-i-gcarul-gaeilge/

song collected from Micheál Ó Concheanainn by Rionach Ní Ógáin and Ciarán Mac Mathúna in the 1960s (when Micheál was himself in his sixties). These lyrics continue on from the cherry tree to when the babe is born and his mother asks him what will happen and he predicts his death and resurrection at Easter (passover). The article goes on to mention both the song published by Hyde and other versions that have been collected.

I

Trí fichid bliain a bhí Naomh Jósap,
An uair a fuaigh sé ag treorú Mhuire Mháthair,
Is é a fuair an dántas
ab fhearr ná na dáintí.

II

Dhiúltaigh sé dhon choróin
agus dhon ór a bhí ag Rí Dáithí
Agus b’fhearr leis go mór mór sin
Agus a dhul ag treorú Mhuire Mháthair.

III

A Mhuire Mháthair agus a Mhuire Mháthair
Agus a Mhuire Mháthair faoi dhó,
Agus a Mhuire Mháthair a fuair na grásta
go saora tú an domhan mór.

IV

Lá dhe na laethe dhá raibh an cúpla
ag siúl thríd an ngairdín
Bhí seilíní úra ann,
crainn úllaí agus bláistí.

V

Chuir Muire ansin dúil
agus tnúth mór sa láthair,
I mbaladh na n-úllaí
a bhí ansin go cumhraí ón Ard-Rí.

VI

Ansin a labhair Muire Mháthair
dhe chomhrá lag fann,
‘Tabhair dhom,’ a deir sí ‘cuide dhe na torthaí
atá ag fás ar an gcrann!

VII

Tabhair dom mo sháith acubh,
mar tá mé lag fann,
Agus tá tobar na ngrásta
ag fás faoi mo bhroinn.’

VIII

Ansin a labhair Naomh Jósap
dhe chomhrá lag mall.
‘Ní domhsa,’ a deir sé, ‘is córta sin,
agus ní heol dom do chlann.

IX

Tóraigh é sin ar athair do linbh,
ós air atá tú teann,
Agus tugadh sé mian do chroí dhuit,
glan díreach ón gcrann!’

X

Ansin a labhair an leanbh Íosa
bhí go naofa faoina broinn,
‘Ísligh,’ a deir sé,
‘ina fianais, a chrainn!’

XI

D’umhlaígh an crann síos duiche,
ina fianais gan mhoill,
Nó go bhfuair sí mian a croí istigh
glan díreach ón gcrann.

XII

Nuair a chualaigh agus a chainic Naomh Jósap sin,
Chaith sé é héin faoin talamh.
Agus thóraigh sé maiteanas ar Rí na nGrásta,
faoi go ndearna sé an peaca.

XIII

'Téirigh abhaile,' a deir sé, 'a Naomh Máire,
Agus luigh ar do leaba
Nó go dtéighe mé go Cathair Bheithile,
Go bhfaighe mé maiteanas in mo pheaca.'

XIV

'Ní rachaidh mé abhaile,' a deir Naomh Máire,
'Agus ní luighfidh mé ar mo leaba.
Tá cuntas anois agam ó Rí na nGrásta
go bhfuil tú tarrthaíthe in do pheaca.'

XV

Trí lá ansin ón lá sin
a bhí siad ag goil thrí Chathair Bheithile,
Ag tóraíocht ar lóistín
ach ní bhfuair siad aon fhóirthint.

XVI

Nó gur casadh iad insa stáiblín
nach raibh díon air ná fascadh
Agus gur rugadh an leanbh Íosa
Eidir bullán agus asal.

XVII

Trí lá ansin ón lá sin
d'fhiafraigh Muire dhá leanbh,
'A leanbh, a mhic mo chroí,' a deir sí,
'Anois céard dhéanfas muid feasta?'

XVIII

'Beidh mé Dé Céadaoin,' a deir sé,
'ar mo chaomhaint ar mo námhaid.
Agus díolfaíor Déardaoin mé
ar dheich bpíosa fichead dhen airgead bán seo.

XIX

Buailfíor orm Dé hAoine
deich gcéad míle buille
dhe sciúirsí craoibhe
nó go mbeidh an braon uasal
a bheas in m'uachtar
ag goil síos lé mo shálaí.

XX

Cuirfíor spílí maola
thrí mo chosaí agus thrí mo lámhaí.
Cuirfíor orm an choróin spíontaí
ag tabhairt spídiúlacht bás dom.
Ach déanfaidh mé an aiséirí ghlórmhar
Domhnach geal Cásca.'